ทาน หมายถึง การให้, การแบ่งปัน, การเสียสละ, การเอื้อเฟื้อ หรืออีกความหมายหนึ่งคือ “วัตถุที่พึงให้” ทานเป็นบุญอย่างหนึ่ง เรียกว่า “ทานมัย” คือบุญที่เกิดจากการให้ เป็นสังคหวัตถุ คือเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจกันไว้ได้ และเป็นบ่อเกิดแห่งบารมีที่เรียกว่า ทานบารมี 

บุญ หมายถึง วิธีการในการทำคุณงามความดี ทุกรูปแบบ (มรรควิธีในการทำความดีทุกรูปแบบ) หลายคนคงเข้าใจว่าการทำบุญ ทำไปแล้วจะได้บุญ แต่ถ้าทำบุญผิดวิธีอาจจะได้รับเป็นการทำบาปแทนโดยไม่รู้ตัว ซึ่งเราจะทำการอธิบายในแต่ละส่วน ว่ามีสิ่งใดบ้างที่เราอาจจะทำโดยไม่รู้ตัว

โลกสมมุติว่าเป็นบุญ คือ

  1. ให้มหรสพเป็นทาน ( สมฺมชฺชทานํ )
  2. ให้น้ำเมา ( มชฺชทานํ )
  3. ให้หญิงแก่ชายอยู่ด้วยกัน ( อิตถีทานํ )
  4. ให้พ่อโคแก่แม่โค (หรือสัตว์) เพื่อสืบพันธุ์(และฆ่า) ( อุสภทานํ )
  5. ให้จิตรกรรมเกี่ยวกับเมถุนสัังโยค คือ ภาพเสพกาม ( จิตฺตกมฺมทานํ )

อธิบายว่า

  1. การให้มหรสพเป็นทานนั้น แม้ทางโลกเขาจะนิยมว่าเป็นการให้ความ บันเทิงเริงรมย์แก่ผู้อื่น จึงนิยมจัดมหรสพในงานต่างๆ เพื่อสนองความต้องการของผู้มาในงาน ผู้มาในงานก็พอใจเพราะมีจิตอย่างเดียวกัน แต่ทางธรรมถือว่าไม่เป็นบุญ เพราะคนทั้งหลายมี ราคะ โทสะ โมหะมากอยู่แล้ว การละเล่นต่างๆเป็นการไปเพิ่มราคะ เป็นต้นขึ้นอีก ไม่เป็นไปเพื่อความสงบ ความขัดเกลา
  2. การให้น้ำเมาก็เช่นกัน แม้จะเป็นที่พอใจของผู้รับ แต่ไม่เป็นบุญ เพราะเป็นไปเพื่อความเบียดเบียนตัวเองบ้าง ผู้อื่นบ้าง ความชั่วร้าย อุปัทวเหตุ อันมีสาเหตุมาจากน้ำเมานั้นมีมาก การดื่มน้ำเมาจึงเป็นการทำลายตนเอง ทำลายสังคม หากดื่มมากจนขาดสติ
  3. การให้หญิงแก่ชาย ให้ชายแก่หญิงเพื่ออยู่ด้วยกัน เพื่อสืบพันธุ์มองในสายตาพระอริยะ ท่านเห็นว่าเป็นการให้ทุกข์แก่กัน แม้จะมองเห็นเป็นความสุขเบื้องต้น แต่เป็นทุกข์ในกาลต่อมา เป็นการก่อภพ ก่อชาติ (ความเกิด)
  4. การให้พ่อโคแก่แม่โค เพื่อสืบพันธุ์ (หรือเพื่อฆ่า) ก็ทำนองเดียวกับข้อ ข้างต้น
  5. การให้จิตรกรรมเกี่ยวกับเมถุนสังโยค คือ ภาพเสพกาม ก็เหมือนกับ การให้มหรสพเป็นทาน

จุดประสงค์ที่บอกถึงองค์ประกอบต่างๆที่จะทำบุญ ให้กลายเป็นทำบาปนั่น  เพื่อให้ท่านได้อ่านและ เตือนสติ รวมถึงให้ท่านได้ตั้งสติ ก่อนที่ท่านจะลงมือทำ

ขอขอบคุณบทความจาก

  • watnonggai
  • allpray.blogspot.com